از تو بگذشتم و بگذاشتمت با دگران
رفتم از كوي تو ليكن عقب سرنگران
ما گذشتيم و گذشت آنچه تو با ما كردي
تو بمان و دگران واي بحال دگران
مي روم تا كه به صاحبنظري باز رسم
محرم ما نبود ديدة كوته نظران

دلِ چون آينة اهل صفا مي شكنند
كه ز خود بي خبرند اين زخدا بي خبران
سهل باشد همه بگذاشتن و بگذشتن
كاين بود عاقبت كار جهان گذران
شهريارا غم آوراگي و در بدري
شورها در دلم انگيخته چون نوسفران

نقل است که شیخ را همسایه ای گبر بود و کودکی شیرخواره داشت و همه شب از تاریکی می گریست، که چراغ نداشت.
شیخ هر شب چراغ برداشتی و به خانه ایشان بردی، تا کودک خاموش گشتی.
چون گبر از سفر باز آمد، مادر طفل حکایت شیخ باز گفت. گبر گفت: “چون روشنایی شیخ آمد، دریغ بُوَد که به سر تاریکی خود باز رویم”.
حالی بیامد و مسلمان شد.

بگذار تا مقابل روی تو بگذريم / دزديده در شمايل خوب تو بنگريم / شوق است در جدايی و جور است در نظر / هم جور به که طاقت شوقت نياوريم / روی ار به روی ما نکنی حکم از آن توست / بازآ که روی در قدمانت بگستريم / مارا سری است با تو که گر خلق روزگار / دشمن شوند و سر برود هم بر آن سريم / گفتی ز خاک بيشترند اهل عشق من / از خاک بيشتر نه که از خاک کمتريم / ما با توايم و با تو نه ايم نیست بلعجب / در حلقه ايم با تو و چون حلقه بر دريم / نه بوی مهر می شنويم از تو ای عجب / نه روی آنکه مهر دگر کس بپروريم / از دشمنان برند شکايت به دوستان / چون دوست دشمن است شکايت کجا بريم؟ / ما خود نمی رويم دوان از قفای کس / آن می برد که ما به کمند وی اندريم / سعدی تو کيستی که در اين حلقه کمند / چندان فتاده اند که ما صيد لاغريم